Je hebt een leidinggevende positie en doet je best, maar je merkt dat je vastloopt: in gesprekken met je team, de communicatie met jouw leidinggevende loopt niet lekker, of je vraagt je af hoe je leiding wilt geven. Een coach voor leidinggevenden begeleidt jou in een individueel traject met jouw specifieke vragen.
Veel leidinggevenden geven aan dat het voor hen een van de meest waardevolle professionele investeringen was die ze ooit deden. Zo laat één van de leidinggevenden die ik begeleidde weten:
‘Als ik dit coachingstraject niet was aangegaan, was ik misschien blijven dralen. Er zaten overtuigingen in de weg die mij ervan weerhielden om mijn plek in te nemen. Ik neem nu de lead in taken op beleidsniveau, en voel me zelfzeker. Ik ben met zachte, strategische hand aan de slag gegaan en nu weet de hele organisatie wie ik ben en wat ik kan’.
Groeien als leidinggevende begint bij hoe je je team elke dag spreekt.
De Check-In geeft je een simpele werkvorm voor betere gesprekken met je team.
Download het gratis Check-In e-book.
In het kort
Een coach voor leidinggevenden helpt je als je vastloopt in je leiderschapsrol, of het nu gaat om teamgesprekken, verwachtingen of persoonlijke groei.
Hij of zij begeleidt je individueel bij het ontdekken van je eigen patronen, overtuigingen en leiderschapsstijl, zonder advies of oordeel.
Kies een coach met ervaring in organisaties, een werkwijze die bij je past, certificering, vertrouwen en goede referenties.
Coaching levert op: meer zelfvertrouwen, betere gesprekken, duidelijker sturen en minder stress voor jou en je team.
Het is geen teken van zwakte, maar een investering in bewust en effectief leiderschap.
Wat doet een coach voor leidinggevenden?
Een coach voor leidinggevenden begeleidt managers en directeuren bij het ontwikkelen van hun leiderschapsgedrag. Het verschil met een training of een mentor traject is: een trainer geeft kennis over en oefent vaardigheden in, een mentor deelt eigen ervaringen en adviezen en begeleidt vaak inhoudelijk. Een coach begint bij de vraag van de leidinggevende zelf en werkt van daaruit. Bij coaching voor leidinggevenden gaat het om persoonlijk leiderschap coaching.
Wat een coach voor leidinggevenden niet doet
Een coach voor leidinggevenden geeft geen adviezen over operationele vraagstukken, kiest geen partij in conflicten met medewerkers of hoger management, en fungeren niet als doorgeefluik naar de organisatie. Een goede coach werkt strikt vertrouwelijk. Dat maakt sparren en gespiegeld worden door een coach zeer waardevol, omdat je waardenvrij, zonder oordeel of belangenverstrengeling je vragen kunt onderzoeken.
Wanneer schakel je coaching voor leidinggevenden in?
Hoe weet je nu dat coaching voor leidinggevenden een goed besluit is? Denk aan de volgende situaties:
- Je hebt net een nieuwe leidinggevende functie gekregen en wil goed van start.
- Je merkt dat je team niet goed functioneert, maar weet niet precies wat jouw aandeel daarin is, dat wil je graag onderzoeken zodat je de juiste gesprekken in je team kunt gaan voeren.
- Je hebt moeite om te delegeren of om lastige gesprekken te voeren.
- Je voelt dat je in een reactieve modus zit en geen richting meer geeft: je wilt weten hoe dit komt en wenst weer in je kracht te komen.
- Je wil groeien naar een hogere functie, maar weet niet wat je daarvoor moet ontwikkelen.
- Je bent op zoek naar coaching beginnend leidinggevende, het is je eerste leidinggevende functie en je kunt hier wel wat begeleiding bij gebruiken.
Coaching is waarschijnlijk niet de oplossing als het probleem in de structuur van de organisatie zit of het is overduidelijk dat het probleem in de teamsamenstelling zit.
Herken je deze situaties? Vaak zit het antwoord verstopt in wat je team juist niet uitspreekt.
Leer hoe je met de Check-In aan het begin van elk overleg boven tafel krijgt wat er echt speelt.
Download het gratis Check-In e-book.
Hoe ziet een coachingstraject voor leidinggevenden eruit?
Een coachingstraject leidinggevenden start altijd met een kennismakings- of intakegesprek. In dit gesprek verhelder je de coachingsvraag en toets je of er een wederzijdse klik is tussen coach en coachee. De sessies zijn individueel, liefst op een plek buiten de werkplek, zodat je niet wordt afgeleid.
Sommige coaches werken 60 tot 90 minuten, ik werk meestal 2 uur. Doorgaans in het begin met een frequentie van 1x in de 14 dagen of drie weken, daarna zit er langer tussen de sessies, meestal een maand of 1x in de 6 weken, maar alles gaat in onderling overleg.
In de sessies werk je altijd met je eigen vraag. Het kan zijn dat je terugblikt op situaties uit de praktijk, patronen ontdekt van jezelf, dat je experimenten bedenkt of in een rollenspel met de coach uitprobeert. Elke coach gebruikt weer andere invalshoeken en heeft eigen kapstokken. Soms wordt tussen de sessies door verwacht dat je een opdracht doet, bijvoorbeeld je eigen gedrag observeren en dit opschrijven of andere reflectieopdrachten.
Leiderschapscoaching
Leiderschapscoaching onderscheidt zich van andere manieren van professionele begeleiding. Leiderschapscoaching gaat verder dan vaardigheidstraining: het gaat over de vraag wie jij bent als leider, welke overtuigingen en waarden je gedrag sturen en welke patronen je doelen tegenwerken. Goede leiderschapscoaching raakt je zelfbeeld en heeft daarmee een bredere impact dan alleen de werksituatie. Het is natuurlijk geen therapie. Therapie richt zich op psychische problemen. Daartoe reflecteer je over je verleden en je zet de therapie in om je verleden een plek te geven. Therapie helpt je om te gaan met je klachten zodat je beter kunt functioneren. Coaching daarentegen, helpt je om doelen te bereiken als leidinggevende en streeft naar professionele groei in het hier en nu. Jouw leiderschapsontwikkeling staat centraal.
Hoe kies je de juiste coach voor leidinggevenden?
Als je voor individuele coaching leidinggevende kiest raad ik je vijf concrete criteria aan voor het kiezen van de juiste coach.
- Ervaring met de organisaties en met leidinggevenden: een coach die geen diepgaande kennis en ervaring heeft met organisaties en leidinggevenden, mist de context die nodig is om goede vragen te stellen en een reflectieproces bij jou op gang te brengen. Het is een pré als de coach ervaring heeft met de sector waarin jij werkt maar het is niet noodzakelijk.
- Werkwijze die past bij jou: sommige coaches werken meer op gedrag, anderen meer op onderliggende overtuigingen of systemische patronen. Vraag altijd hoe de coach werkt, en welke technieken hij of zij gebruikt. Heb je speciale verwachtingen? Je vindt het bijvoorbeeld fijn als de coach door bepaald gedrag van jou prikt? Breng dit dan in tijdens het intakegesprek.
- Certificering: of aansluiting bij een beroepsvereniging geeft een basale garantie over opleiding, ethische standaarden en klachtenregelingen. Er zijn vele beroepsverenigingen. Je kunt de site van de coach checken en de site van de beroepsvereniging.
- Vertrouwen en klik: coaching werkt alleen als er echte openheid is. Voer altijd een kennismakingsgesprek voordat je een traject start. Durf op je intuïtie te vertrouwen wat betreft de klik.
- Referenties: vraag om een referentie van een eerdere coachee in een vergelijkbare rol. Of vind een coach via via.
Wat levert coaching voor leidinggevenden op?
Een coach voor managers werkt aan specifieke vragen voor de leidinggevende. Geen enkel coachtraject is gelijk, maar doorgaans geven leidinggevenden aan dat coaching oplevert:
- Meer zelfvertrouwen in jouw leidinggevende rol.
- Betere gesprekken met je medewerkers.
- Als je een startende leidinggevende bent: duidelijker sturen op richting in plaats van reageren op incidenten.
- Minder stress door meer overzicht. Je leert ‘uitzoomen’ waardoor je het grotere geheel ziet, zodat je kunt zien wat er wel goed gaat, de vorderingen die je maakt beter ziet, maar ook effectievere interventies doet. Zo behoud je energie voor belangrijke zaken.
- Je komt meer toe aan dat wat je echt tot stand wilt brengen, in plaats van mee te bewegen met de waan van de dag.
- Jouw team ervaart een steviger leidinggevende die beter in zijn of haar vel zit, richting geeft en ruimte creëert voor medewerkers om mee te denken. Dat heeft directe invloed op teamresultaten en werkplezier. Gebruik het tertiaire zoekwoord “coach voor managers” in dit deel.
Benieuwd wat een coachtraject specifiek voor jouw situatie kan opleveren?
Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Stuur een mail naar sandra@bouckaert.nu.
Conclusie
Individuele coaching voor leidinggevenden betekent niet dat je iets niet goed doet of dat je geen goede leidinggevende bent. Het is een investering in bewust leiderschap. Leidinggeven is een vak dat je kunt ontwikkelen. De beste leidinggevenden vragen niet of ze coaching nodig hebben, ze vragen wie hen het beste kan helpen bij hun ontwikkeling als leidinggevende.
Wil je meer informatie over wat een coachingtraject voor leidinggevenden voor jou kan betekenen?
Stuur een mailtje naar sandra@bouckaert.nu of kijk op mijn executive coaching pagina.
Veelgestelde vragen over coaching voor leidinggevenden
Wat zijn de verschillende modellen voor leiderschapsrollen?
Er zijn vele modellen voor leiderschapsrollen. Leiderschapsrol modellen helpen leiders om eerst zichzelf te leiden voordat ze anderen kunnen sturen. Bijvoorbeeld het model van Franklin Covey. De verschillende rollen zijn: vertrouwen vergroten, (integer en competent handelen), visie creëren (vertaal de organisatie of teamvisie naar een helder en inspirerend verhaal), strategie (zorg voor focus) en potentieel coachen (ontwikkel teamtalenten). Een benadering waar ikzelf graag mee werk zijn de twee deep democracy leiderschapsrollen van 1. leider (de visionair) en de 2. leider/facilitator (coachend en dienend). Leiderschapsrollen komen vaak ter sprake tijdens de coaching omdat leiders vaak de wens hebben hun leiderschap repertoire uit te breiden. De modellen dienen niet als keurslijf, maar als inspiratie en kunnen worden onderzocht ten behoeve van je leiderschapsontwikkeling.
Wat zijn de taken van een leidinggevende?
De taken van een leidinggevende komen vaak ter sprake tijdens de coaching, omdat mogelijk de ene taak je gemakkelijker afgaat dan de andere. Denk bij belangrijke taken aan het stellen van doelen en deze vertalen naar het team, mensen motiveren en aanspreken op gedrag, en processen en prestaties bewaken. Het vaststellen van doelen kan lastig zijn als de organisatie bijvoorbeeld in een veranderproces zit en het bestuur of de directie zelf zoekende is en hierin ook niet transparant is. Dan kan de situatie ontstaan dat iedereen zit te wachten op sturing vanuit het hoger management. Mensen motiveren en aanspreken op gedrag gaat wel vaker mis. Jij doet het bijvoorbeeld wel als leidinggevende maar je wil nu dat de teamleden elkaar motiveren en aanspreken, en dat is lastig want er is geen aanspreekcultuur. Processen en prestaties bewaken kan bijvoorbeeld lastig zijn als taken en rollen niet helder zijn. Of als jij bijvoorbeeld een andere visie hebt op de inrichting van bepaalde processen als jouw team en je dit lastig bespreekbaar vindt. Dit zijn maar enkele voorbeelden van taken waar je mee kan worstelen.
Wat zijn de vijf meest gebruikte coachingstechnieken bij leidinggevenden?
Om een beeld te schetsen welke technieken je zoal kunt verwachten tijdens de coaching, licht ik er vijf belangrijke uit van het brede en oneindige scala.
- Actief luisteren en doorvragen: de juiste vragen stellen om de startvraag van de coachee te onderzoeken en diens denken en voelen te exploreren plus goed samenvatten is de basisvaardigheid van de coach. Actief luisteren doe je niet enkel naar de inhoud als coach. Je let ook op lichaamstaal, de tone of voice, je luistert naar tegenstellingen en inconsistenties etc. Voor veel leidinggevenden levert actief luisteren en echte aandacht al nieuwe inzichten op, omdat hun eigen reflecties de ruimte krijgen en het hun denken verder brengt.
- Spiegelen van gedragspatronen: als coach geef je regelmatig terug wat je opvalt aan het gedrag van de coachee. De coach spiegelt ook wat het gedrag van de coachee met de coach doet. Dit kan exemplarisch zijn voor het gedrag dat de leidinggevende in andere situaties laat zien, met medewerkers of naar de eigen leidinggevende toe. Dit is een spannend onderzoeksgebied, zowel voor de coachee al voor de coach. De coachee krijgt op deze manier zeer bruikbare, directe en diepgaande feedback die de persoonlijkheid van de coachee raakt. Uiteraard is de basis respect en vertrouwen. Dit vraagt wel openheid en eerlijkheid van zowel coach als coachee.
- Veel coaches werken met metaforen en beelden die de coachee zelf inbrengt om vastgelopen situaties te ontrafelen, waardoor een rijkere bron wordt aangeboord dan enkel het analytisch denken en de cognitie. Veel leidinggevenden hebben zelf al veel nagedacht over waar ze op vastlopen en merken dat de analytische invalshoek niets oplevert. Sommige coaches zetten methodes in zoals Psychodrama of Voice Dialogue (waaronder ikzelf) om situaties of interne rollen uit te spelen en dialogen te vieren met diverse kanten in jezelf. Organisatieopstellingen, geleide fantasieën of kunstzinnige invalshoeken zijn ook technieken om meer intuïtieve bronnen aan te boren en toegang te krijgen tot opgeslagen informatie in het lichaam, dat niet beschikbaar komt door enkel te ‘praten over’ situaties.
- Veel coaches werken met tekeningen/schetsen/tijdlijnen (gebruikmaken van symbolen en/of tekst) om zaken die in de organisatie spelen te verhelderen zoals transities, cultuur, veranderingen, rollen, bevoegdheden en mandaten of formele en informele informatielijnen tussen personen, teams, locaties of afdelingen.
Hoeveel kost een coach voor leidinggevenden?
De kosten voor coaching voor leidinggevenden starten rond de € 200,-. Gespecialiseerde of ervaren coaches kunnen meer vragen. € 225,- per uur is een gangbaar coachingtarief, maar € 600,- voor 2 uur komt ook voor. De kosten van niets doen terwijl er signalen zijn dat het niet goed gaat zijn vele malen hoger dan de investering in coaching.
Hoe lang duurt een coachingstraject voor leidinggevenden?
Een kortlopend traject bestaat uit 5 tot 8 sessies over 3 tot 6 maanden. Intensievere trajecten bij grotere leiderschapsvragen duren langer. De duur is afhankelijk van de coachingsvraag, maar de meeste leidinggevenden merken al na een paar sessies al duidelijk verschil in hun dagelijkse werk.
