Een managementteam in het onderwijs geeft in een intakegesprek aan dat ze zich niet echt uitspreken. Als ik doorvraag blijkt dat ze òf geen afspraken maken, of als deze wel gemaakt worden, de MT-leden zich er niet aan houden. Een en ander heeft te maken met onheldere portefeuilles binnen de sector en sectordoelen. Ook zijn er nieuwe mensen in het team, het team moet nog een team worden. Kortom: een MT dat nog een team moet worden.
In het kort
Executive teamcoaching is bedoeld voor topteams (zoals directieteams, besturen of managementteams) die individueel sterk zijn, maar als team niet optimaal functioneren. Bijvoorbeeld door onuitgesproken spanningen, besluiten die niet worden nageleefd, of onheldere rollen na een reorganisatie.
Kernpunten:
- Wat? Begeleiding van topteams om samenwerking, besluitvorming en gezamenlijke prestaties te verbeteren.
- Voor wie? Directieteams, besturen en managementteams die verandering doorvoeren of na een fusie/reorganisatie opnieuw moeten leren samenwerken.
- Wanneer? Bij signalen als teruggedraaide besluiten, onderlinge spanningen, of een team dat niet op stoom komt.
- Resultaat: Betere besluitvorming, minder frictie, snellere strategische uitvoering en harde resultaten zoals kortere vergadertijden.
Wat is executive teamcoaching?
Tijdens executive teamcoaching begeleidt de coach teams aan de top van een organisatie: managementteams, directieteams, besturen. De focus niet ligt op individuele prestaties, maar op de dynamiek tussen de teamleden en de gezamenlijke prestaties: hoe nemen de teamleden samen beslissingen, hoe gaan ze om met meningsverschillen, welke patronen remmen de samenwerking of zijn juist voedend. De executive coach richt zich op het gehele leiderschapsteam. Het onderscheid met individuele executive coaching is dat bij executive teamcoaching het gehele team de coachee is, en niet één individuele persoon. In executive teamcoaching kunnen tijdens een teamcoachingstraject echter ook individuele sessies worden ingezet. Er zijn er twee grote stromingen over het inzetten van individuele sessies. De eerste school behandelt alles strikt binnen de groep om maximale transparantie en systeemgericht vertrouwen op te bouwen. In deze benadering voert de teamcoach geen parallelle individuele sessies tijdens het traject. De tweede school combineert teamsessies met 1-op-1 gesprekken om persoonlijke drempels en blinde vlekken sneller te doorbreken. Zo kan CEO coaching en teamcoaching hybride plaatsvinden. Welke methode de teamcoach ook kiest, duidelijke spelregels over vertrouwelijkheid vooraf bepalen het succes van het traject.
Verschil met een teamtraining of heisessie
Het verschil tussen executive teamcoaching en een teamtraining is dat een training met een vooraf bepaalde inhoud werkt waarbij het team een aantal leerdoelen behaalt. Ook is er verschil met een heisessie: een heisessie is een eenmalig moment buiten de werkplek waarbij het team werkt aan een thema of onderwerp, met soms in het programma een inspirerend spreker of workshopleider. Executive teamcoaching is een doorlopend proces waarbij de coach het team begeleidt om inzicht te krijgen in eigen denk-frames, aannames en bijbehorend gedrag. Patronen worden zichtbaar tijdens de teamcoaching. Dit onderscheid is essentieel en vraagt van de teamleden dat zij bereid zijn zich open te stellen en kwetsbaar op te stellen.
Voor wie is executive teamcoaching bedoeld?
Directieteams van middelgrote en grote organisaties, besturen van (non)-profitorganisaties, managementteams die verandering moeten doorvoeren of die na een fusie of reorganisatie opnieuw samen moeten leren werken. Bij directieteam coaching is er ook altijd een lijn naar de bestuurder, die op sommige momenten wanneer dit aan de orde is aan kan haken. De executive teamcoach zal altijd oog hebben voor deze lijn en zorgen dat zaken waar wenselijk en nodig, worden teruggekoppeld. Executive teamcoaching is niet de aangewezen oplossing wanneer mediation nodig is bij een conflict tussen teamleden (al kan dit gaandeweg het teamcoachingstraject blijken te spelen waardoor een mediator tijdens het teamcoachtraject kan worden ingezet). Ook wanneer het probleem in de structuur of de strategie zit is executive teamcoaching niet opportuun. Bij executive teamcoaching richt de coach zich niet op coaching van de organisatie maar op coaching van het team. Eerst wordt gekeken naar de teamdynamiek. Pas als blijkt dat de interventies gericht op de relaties en de onderstroom niet werken, kijkt de teamcoach naar het gehele systeem: zijn de rollen helder en afgebakend? Zijn geven en nemen in balans? Is er onuitgesproken invloed op het team vanuit een voormalige bestuurder? Pakt iedereen ook echt lidmaatschap op en wat betekent dat voor gedrag?
Wanneer schakel je een executive teamcoach in?
Sommige teams modderen te lang door. “We redden ons nog wel even” is misschien wel de duurste zin die een organisatie kan uitspreken. Veel teams wachten met het inschakelen van een teamcoach totdat de problemen zichtbaar zijn: verzuim, frustraties, conflicten of teamleden die vertrekken. Maar tegen die tijd zijn de patronen vaak al diep ingesleten.
Wat zijn nu signalen die aangeven dat je teamcoaching nodig hebt? Ik noem de belangrijkste:
- Besluiten die in vergaderingen worden genomen maar buiten de vergaderzaal worden teruggedraaid. Daardoor worden afspraken niet nagekomen en stokt de voortgang.
- Individueel sterke mensen die als team zwak presteren; de focus ligt bij een management team bijvoorbeeld teveel op het eigen team in plaats van op het management team, waardoor steeds belangenstrijd plaatsvindt en men niet denkt vanuit wat goed is voor het grotere geheel.
- Een nieuw samengesteld bestuursteam dat niet op stoom komt door botsende karakters of onoverbrugbare visieverschillen.
- Een team dat worstelt met een grote (strategische) verandering waardoor de relaties onder druk komen te staan en psychologische onveiligheid toeneemt. Men spreekt zich niet meer uit.
- Onderlinge spanningen die de resultaten zichtbaar negatief beïnvloeden. Dit kan komen door rolonduidelijkheid, chaotische leiding of onduidelijkheid over waar het bestuur mee bezig is.
- Na een teamtraject of heidagen waarin fricties en issues zijn besproken, valt het team terug in oude patronen.
Herken je één of meer van deze signalen in je eigen team? Dan zijn de patronen waarschijnlijk al dieper ingesleten dan je denkt.
Laat een frisse blik van buiten zien wat je zelf niet meer ziet.
Neem contact op voor een kennismaking.
Hoe werkt een traject executive teamcoaching?
De teamcoach start met een intakefase: sommige teamcoaches spreken elk teamlid individueel afhankelijk van de problematiek. Daarna doen ze nog een intake met het team als geheel. Ikzelf kies er meestal voor om enkele teamleden online of live te spreken, altijd een ‘dwarsdoorsnede’ van het team, waarin verschillende verantwoordelijkheden, portefeuilles, afdelingen, locaties, karakters, mensen met diverse visies vertegenwoordigd zijn. Ik werk altijd met hetgeen zich eerst als issue of thema aandient. Dit omdat iedereen het thema of onderwerp zal herkennen. Dat is een belangrijk startpunt. Gaandeweg de sessies blijkt of er nog meer ‘onder de hoed’ zit. Ik observeer het team tijdens de sessies en benoem patronen die het team zelf niet meer ziet. Ik begeleid gesprekken die normaal niet plaatsvinden, zogenaamde ‘Niet Gevoerde Gesprekken’. Ik gebruik diverse (gespreks)methoden en visies zoals Deep Democracy, systemisch adviseren, Non Violent Communication en Thema Gecentreerde Interactie. Ik kies expliciet geen partij, oordeel niet over teamleden, en het team zelf bepaalt waar zij aan willen werken. De inhoud van het werk, daar houd ik mij verre van. Ook bij het analyseren en begeleiden van de teamdynamiek binnen een topteam zet ik diverse gespreksmethoden in, maar vaar tegelijk uiteraard op mijn intuïtie en brede ervaring en kennis.
De rol van de executive teamcoach
Een goede executive teamcoach heeft ervaring met de specifieke context van het hogere segment in organisaties. De dynamiek in een directieteam is anders dan in een regulier team: er is meer ego, meer politiek, en meer externe druk. Een goede executive teamcoach heeft ervaring met deze context en weet hoe hij of zij feedback geeft op gedrag dat normaal niemand durft te benoemen.
In een sessie met een MT (met directeuren en managers, plus managers van de staf) van een sociaal maatschappelijke organisatie blijkt al langer dat de communicatie niet lekker loopt. Als we tijdens de eerste sessie in gesprek zijn benoem ik wat ik waarneem door hetgeen diverse MT-leden in bedekte termen aangeven te verhelderen: ’wat ik hoor, is dat de spanningen tussen directie en management terechtkomen bij de staf en dat hier niet over gesproken wordt. De staf gaat heel hard werken om zaken gedaan te krijgen. Het lijkt erop alsof dit een behoorlijk energielek is voor de staf.’ Ik vraag of directie en het management dit herkennen. Zij beamen dit en dat is de start voor een goed gesprek waarin erkend wordt wie verantwoordelijkheden niet oppakt. Fouten worden toegegeven en er ontstaat een gesprek over zaken die zijn blijven liggen. Zo ontstaat weer beweging en start onmiddellijk een leerproces voor het hele team.
De executive coach is effectief omdat hij of zij buiten het systeem staat en daardoor patronen en blinde vlekken ziet die mensen van binnenuit niet meer opvallen.
De gesprekken die je team het hardst nodig heeft, zijn precies de gesprekken die niemand van binnenuit durft te starten.
Ontdek hoe een coach die “Niet Gevoerde Gesprekken” wél op gang brengt.
Plan een vrijblijvend gesprek.
Wat levert executive teamcoaching op?
Doorgaans zie je concrete verbeteringen na managementteam coaching: betere besluitvorming, minder onderlinge frictie, snellere uitvoering van strategie, en een directieteam dat ook onder druk als eenheid functioneert. De opbrengst is niet per sé waarneembaar als zachte, harmonieuze teamsfeer. Een directieteam of managementteam dat goed functioneert heeft geleerd te communiceren in open en directe taal, gaat fricties en conflicten niet uit de weg, maar lost ze zo snel mogelijk op. En dat is regelmatig niet zo ‘gezellig’. Vaak gaat het om harde resultaten zoals kortere vergadertijden, duidelijkere taakverdeling en minder escalaties naar de raad van bestuur waar je verbetering in ziet. Confrontaties, elkaar spiegelen, niet op de man spelen maar wel op de bal, horen nu eenmaal bij het werk in het hogere segment van de organisatie.
Executive coaching tarieven: wat kost executive coaching?
Executive coaching tarieven kennen een bandbreedte afhankelijk van de (expertise van) de coach, de duur en de complexiteit van de situatie en van de lengte van het traject. Verhoudingsgewijs is een traject goedkoper dan een kortere interventie van 2 of 3 sessies. Voor weinig sessies moet immers hetzelfde voorbereidende werk worden gedaan dan voor een langer traject. De prijs is inclusief korte tussencontacten, e-mailcontact etc. Sommige collega’s rekenen bij veel voorbereiding extra voorbereidende uren, ik reken zelf altijd een dagdeelprijs voor een team, inclusief de voorbereiding, behalve als de voorbereiding heel veel uren kost. De kosten liggen tussen de €1500,- tot €2000,- per dagdeel. Voor een directieteam dat maandelijks beslissingen neemt met een impact van miljoenen, zijn deze kosten relatief laag.
Conclusie
Executive teamcoaching richt zich op het begeleiden van topteams (zoals managementteams, directieraden of besturen) om de teamdynamiek en gezamenlijke prestaties te verbeteren, in plaats van individuele coaching of vooraf bepaalde trainingsinhouden. Het onderscheidt zich van teamtrainingen of heisessies doordat het een doorlopend proces is, gericht op het zichtbaar maken en doorbreken van patronen in de echte werksituatie, zoals onuitgesproken spanningen, besluiten die niet worden nageleefd of onheldere rollen. De coach observeert, benoemt blinde vlekken en faciliteert gesprekken die normaal niet plaatsvinden, zonder partij te kiezen of inhoudelijk te sturen. De kernboodschap is dat executive teamcoaching effectief is omdat de coach buiten het systeem staat en daardoor patronen en dynamieken ziet die teamleden zelf niet (meer) opmerken, wat leidt tot betere besluitvorming, minder frictie en snellere strategische uitvoering.
Een team dat écht goed functioneert is eerlijk, direct en snel in besluiten.
Benieuwd wat dat voor jouw directieteam of MT kan betekenen?
Neem contact op.
Veelgestelde vragen over executive teamcoaching
Wat is executive teamcoaching?
Executive teamcoaching is het begeleiden van een managementteam of directieteam als geheel, met als doel de samenwerking en besluitvorming te verbeteren. De coach richt zich op de dynamiek tussen teamleden, niet op de individuele prestaties. Kijk onder het kopje ‘Wat is executive teamcoaching’ voor een uitgebreidere beschrijving.
Wat is het verschil tussen executive coaching en executive teamcoaching?
Executive coaching is gericht op één persoon: een directeur, CEO of bestuurder die individueel wil groeien. Executive teamcoaching richt zich op het team als geheel. Sommige teamcoaches voeren gelijktijdig, naast de teamcoaching ook gesprekken met of tussen individuen, individuele sessies naast teamsessies worden dan gecombineerd. Bij persoonlijke drempels en blinde vlekken die de hele groep vertragen kan gekozen worden voor een hybride aanpak.
Wanneer schakel je een executive teamcoach in?
Je schakelt een teamcoach in bij besluiten die niet worden uitgevoerd, onderlinge spanning die de samenwerking blokkeert, een team dat na een fusie of reorganisatie moet leren samenwerken, of een directieteam dat individueel goed functioneert maar als team achterblijft. Onder het kopje ‘Wanneer schakel je een executive teamcoach in?’ vind je zes signalen waar je op kunt letten.
Hoeveel kost executive teamcoaching?
Tussen de € 1500,- en de €2000,- per dagdeel, afhankelijk van de complexiteit van de vraag en het aantal sessies (meerdere sessies zijn verhoudingsgewijs goedkoper, want in het begin is er immers veel voorbereidingstijd vereist). Soms wordt voorbereidingstijd in extra dagdeeltarieven in rekening gebracht.
Hoe lang duurt een traject executive teamcoaching?
De duur is afhankelijk van de startsituatie, de vraag en de veranderbereidheid van het team. Een traject duurt gemiddeld drie tot 12 maanden.
Over dit artikel
Auteur: Sandra Bouckaert
Redactie: Sander Touw
Dit artikel is tot stand gekomen met ondersteuning van AI.
